خشکسالی و مدیریت مناسب آب در بخش کشاورزي 1

0
811

خشکسالی پدیده‌ای است که سابقه بسیار دیرینه دارد و از زمان حیات بشری وجود داشته است. امروزه اثرات تغییرات اقلیمی ناشی از بهره برداری نادرست و نابجا بشر از کره زمین، به یکی از دغدغه های بشری تبدیل شده است.

تعریف خشکسالی:

خشکسالی به انحراف از شرایط متوسط یا عادی بارش گفته می‌شود و زمانی اتفاق می‌افتد که میزان بارندگی در یک منطقه کمتر از 75 درصد بارش متوسط در یک دوره زمانی مشخص (30 ساله) باشد. پدیده خشکسالی یکی از واقعیت‌های تلخ است که همواره قسمت‌های وسیعی از کشور ما با آن مواجه است.
امروزه خشکسالی در قسمت‌های وسیعی از جهان در اطراف مدار30 درجه شمالی و جنوبی و در قسمت وسیعی از کشور ما، نه به عنوان یک حادثه غیر مترقبه بلکه به عنوان یک پدیده ناشی از تغییر اقلیم مطرح است. جلوگیری از وقوع پدیده خشکسالی عملی نبوده و معمولاً خود را به جوامع تحمیل می‌کند‌، ولی می‌توان با مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح اثرات سوء آن را کاهش داد.

اثرات خشکسالی:

خشکسالی اثرات و پیامدهای زیان بار فراوانی در بخش کشاورزی ایجاد می‌کند که از جمله به موارد ذیل می‌توان اشاره نمود:
1- کاهش تولید محصولات غذایی
2- افزایش قیمت محصولات کشاورزی و دامی
3- کاهش سرمایه گذاری در بخش کشاورزی
4- کاهش جمعیت ساکن در مناطق روستایی
5- افزایش هزینه تامین آب
6- افزایش واردات محصولات کشاورزی
7- افزایش فقر
8- تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی
9- کاهش کیفیت آب
10- کم شدن تنوع پوشش گیاهی
11- افزایش آفات و بیماری‌های گیاهی
12- آلودگی هوا
13- از بین رفتن مراتع، فرسایش خاک، تهدید حیات وحش و …

راه کارهاي کاهش اثرات خشکسالی در بخش کشاورزي :

1- افزایش راندمان آبیاری و کاهش تلفات آب در آبیاری اراضی کشاورزی با آموزش و ترویج اصول صحیح آبیاری برای زارعین.
2- پوشش دادن مسیرهای انتقال آب و به تبع آن کاهش تلفات آب با تاکید بر انتقال آب با استفاده از لوله.
3- ساخت و پوشش استخرهای ذخیره آب.
4- جمع آوری آب های سطحی و احداث سدهای کوچک و کم هزینه به منظور ذخیره آب.
5- تدوین برنامه‌های جامع و علمی به منظور اصلاح ساختار سیستم‌های آبیاری سطحی در مزارع.
6- توسعه و ترویج سیستم‌های نوین آبیاری (تحت فشار) به منظور بالا بردن راندمان آبیاری.
7- اصلاح الگوی کشت محصولات زراعی با محوریت گیاهانی که مصرف آب کمتری دارند.
8- اجرای طرح جامع کشاورزی حفاظتی.
9- کاشت ارقام زودرس محصولات کشاورزی و ارقامی که به آب کمتری نیاز دارند.
10- کاهش سطح تعرق در مزارع به وسیله مبارزه با علف‌های هرز
11-کاهش تبخیر از سطح خاک با استفاده از سیستم‌های آبیاری زیرزمینی و زیر سطحی و همچنین استفاده از مالچ‌های گیاهی و غیره.
12- معرفی و ترویج ارقام گیاهی مقاوم به خشکسالی

ادامه دارد …………………..

منبع : سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزي

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد نمایید
لطفا نام خود را وارد نمایید